Cách phân biệt Đỉnh LH thật và Đỉnh LH giả ở người bị PCOS

Đối với phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), việc canh trứng bằng que thử rụng trứng thường khó khăn hơn so với người có chu kỳ kinh nguyệt đều. Nhiều chị em thấy que thử lên đậm hoặc xuất hiện nhiều đỉnh LH trong cùng một chu kỳ và nghĩ rằng mình sắp rụng trứng, nhưng thực tế cơ thể chưa xảy ra hiện tượng phóng noãn.

Đây là tình trạng khá phổ biến ở người PCOS và thường liên quan đến Đỉnh LH giả, khiến việc xác định thời điểm thụ thai trở nên khó khăn hơn.

Peak giả là gì?

Peak giả hay còn gọi là Đỉnh LH giả, là hiện tượng que thử rụng trứng ghi nhận nồng độ hormone LH (Luteinizing Hormone) tăng cao và đạt đỉnh, nhưng thực tế cơ thể không xảy ra hiện tượng rụng trứng thực sự. 

Ở một chu kỳ kinh nguyệt bình thường, khi nang trứng phát triển đến giai đoạn trưởng thành, cơ thể sẽ tạo ra một đợt tăng LH mạnh mẽ, còn gọi là Đỉnh LH. Sự gia tăng này đóng vai trò kích hoạt nang trứng vỡ ra và giải phóng trứng để chuẩn bị cho quá trình thụ tinh. Sau khi trứng rụng, nồng độ LH sẽ nhanh chóng giảm trở lại. 

Tuy nhiên, ở phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), quá trình này không phải lúc nào cũng diễn ra trọn vẹn. LH có thể tăng cao nhiều lần trong cùng một chu kỳ do cơ thể liên tục cố gắng kích thích các nang trứng phát triển và rụng.

Nếu nang trứng chưa đủ trưởng thành hoặc không thể vỡ ra để phóng noãn, que thử vẫn có thể ghi nhận một Đỉnh LH, nhưng thực tế trứng không rụng. Đây chính là hiện tượng được gọi là Peak giả hay Đỉnh LH giả.

Nói cách dễ hiểu, Peak giả là một lần LH tăng cao nhưng không dẫn đến kết quả cuối cùng là rụng trứng.

Dấu hiệu thường gặp của Peak giả:

• Que thử báo vạch đậm nhiều ngày liên tục: Thông thường, đỉnh LH thật chỉ kéo dài khoảng 12 – 48 giờ trước rồi giảm xuống rõ rệt. Nhưng nếu que duy trì vạch đậm liên tục trong nhiều ngày, có thể là do LH nền cao và báo đỉnh giả. 
• Nồng độ LH giảm không rõ rệt: Sau 1 đỉnh LH thật, nồng độ LH thường có xu hướng giảm đột ngột về mức thấp, nhưng Peak giả lại giảm chậm, giảm rồi tăng trở lại.
• Biểu đồ LH tăng giảm thất thường: Khi theo dõi bằng ứng dụng Eveline Care, bạn sẽ dễ dàng nhận thấy biểu đồ dao động lên xuống liên tục mà không tạo thành đỉnh thật nổi bật. Và xuất hiện nhiều đỉnh trong cùng 1 chu kỳ.

Vì sao Peak giả thường gặp ở người bị đa nang buồng trứng?

Bởi vì ở một chu kỳ kinh nguyệt bình thường, hormone FSH được tiết ra để kích thích một nhóm nang trứng phát triển trong buồng trứng. Trong số đó, sẽ có một nang phát triển vượt trội hơn các nang còn lại. Khi nang trứng này trưởng thành, cơ thể sẽ tăng tiết hormone LH, tạo ra một đỉnh LH (LH Surge) để kích thích nang trứng vỡ ra và giải phóng trứng. Vì mỗi chu kỳ thường chỉ có một nang trội nên đa số phụ nữ chỉ xuất hiện một đỉnh LH rõ ràng và một lần rụng trứng.

Còn ở phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), quá trình này diễn ra khác do sự mất cân bằng nội tiết, đặc biệt liên quan đến LH, FSH, androgen và tình trạng kháng insulin. Các nang trứng vẫn bắt đầu phát triển nhưng khó trưởng thành hoàn toàn. Thay vì chọn được một nang trội để tiếp tục phát triển và rụng trứng, buồng trứng lại tồn tại nhiều nang nhỏ cùng lúc. Do không có nang nào phát triển đủ trưởng thành, quá trình rụng trứng có thể bị trì hoãn hoặc không xảy ra. Đây cũng là nguyên nhân khiến người PCOS thường gặp tình trạng kinh nguyệt không đều, khó xác định ngày rụng trứng và dễ xuất hiện nhiều đỉnh LH trong cùng một chu kỳ.

Vì sao tình trạng này tạo ra nhiều Đỉnh LH?

Mặc dù nang trứng chưa trưởng thành hoàn toàn, một số nang vẫn có thể phát triển đến mức đủ để gửi tín hiệu khiến cơ thể chuẩn bị cho quá trình phóng noãn.

Khi đó:

• LH bắt đầu tăng lên.
• Que thử rụng trứng ghi nhận đỉnh LH.
• Người dùng thấy xuất hiện Peak trên biểu đồ.

Tuy nhiên, vì nang trứng chưa đủ điều kiện để vỡ ra nên trứng không rụng. Sau khi lần kích thích đầu tiên thất bại, cơ thể tiếp tục cố gắng tuyển chọn các nang khác để phát triển. Và LH lại tăng thêm một lần nữa nhằm kích thích rụng trứng. Chính vì vậy mà ở người bị PCOS thấp, đỉnh LH sẽ lặp lại nhiều lần và lên xuống thất thường cho đến khi phóng noãn thực sự. 

Cách phân biệt Peak thật và Peak giả trên app Eveline Care

Với người bị PCOS, việc xuất hiện nhiều đỉnh LH trong cùng một chu kỳ là tình trạng rất phổ biến. Để phân biệt được đỉnh LH thật và giả để chuẩn bị cho hành trình canh trứng, các mẹ nên theo dõi sát sao sự biến thiên của LH. 

Cùng theo dõi chuyên gia Eveline Care hướng dẫn cách phân biệt Peak thật và Peak giả:

Có thể thấy: 

• Peak thật thường tăng mạnh, duy trì khoảng 12 – 24 giờ rồi giảm rõ rệt.
• Peak giả thường tăng giảm thất thường, LH giảm không dứt khoát rồi tiếp tục tăng trở lại.
• Trên biểu đồ có thể xuất hiện nhiều đỉnh nhỏ liên tiếp thay vì một đỉnh nổi bật.

Đây là lý do theo dõi bằng việc chỉ quan sát độ đậm nhạt của que thử bằng mắt thường rất dễ gây nhầm lẫn, đặc biệt ở người có hội chứng buồng trứng đa nang.

Khi sử dụng que test rụng trứng Eveline, ứng dụng Eveline Care sẽ tự động tổng hợp kết quả thành biểu đồ LH theo thời gian, giúp theo dõi toàn bộ xu hướng tăng giảm của hormone. Nhờ đó, các chị em có thể nhận biết đỉnh LH thực sự dễ dàng hơn và hạn chế nhầm lẫn giữa Peak thật và Peak giả.

Người bị PCOS nên canh trứng bằng que Eveline thế nào để không bỏ lỡ Đỉnh?

Một trong những sai lầm phổ biến của các chị em khi thấy đỉnh LH là ngừng theo dõi ngay sau đó, đặc biệt đối với trường hợp bị đa nang buồng trứng. Đỉnh LH là rất khó đoán, bởi vậy cần phải có chiến lược theo dõi dài hơn và lâu hơn bình thường.

Bắt đầu theo dõi sớm bằng que thử rụng trứng

Ở người có chu kỳ đều, ngày rụng trứng thường khá dễ dự đoán. Nhưng với PCOS, chu kỳ có thể thay đổi liên tục từ tháng này sang tháng khác.

Do đó, chị em nên:

• Bắt đầu sử dụng que thử sớm hơn dự kiến, bắt đầu từ ngày 11 – 13 của chu kỳ và theo dõi dài ngày hơn.
• Duy trì việc theo dõi đều đặn theo hướng dẫn của ứng dụng.
• Không quá phụ thuộc vào cách tính ngày rụng trứng truyền thống.

Theo dõi sớm sẽ giúp ghi nhận đầy đủ diễn biến LH trong cả chu kỳ và giảm nguy cơ bỏ lỡ đỉnh LH thật.

Đừng vội kết luận khi thấy một đỉnh LH xuất hiện

Một sai lầm rất phổ biến là ngừng test ngay sau khi que lên đậm. Tuy nhiên, với người PCOS, đỉnh LH đầu tiên đôi khi chỉ là một Peak giả. Đỉnh LH thực sự có thể xuất hiện vài ngày hoặc thậm chí vài tuần sau đó.

Nếu sau đỉnh LH đầu tiên:

• Que thử vẫn tiếp tục đậm trong nhiều ngày.
• Biểu đồ LH chưa giảm rõ rệt.
• Còn xuất hiện thêm các đỉnh LH khác.

Thì rất có thể cơ thể vẫn đang trong quá trình cố gắng rụng trứng và đỉnh vừa xuất hiện chưa phải là đỉnh cuối cùng. Trong trường hợp này, chị em nên tiếp tục theo dõi để quan sát xu hướng LH cho đến khi thấy LH giảm từ đỉnh xuống thấp một cách rõ rệt.  Đồng thời khi LH bắt đầu nhích lên bất thường, nên tăng tần suất test từ 3 đến 4 lần mỗi ngày vào trong khung giờ cố định từ 8h – 24h để theo dõi sát sao hơn. 

Kết hợp theo dõi thêm các dấu hiệu rụng trứng khác

Bên cạnh theo dõi bằng que thử rụng trứng, các chị em cần kết hợp với các dấu hiệu khác của cơ thể như:

• Dịch nhầy cổ tử cung trở nên trong và dai hơn.
• Nhiệt độ cơ thể cơ bản (BBT) tăng sau rụng trứng.
• Kết quả siêu âm canh nang nếu đang điều trị hiếm muộn hoặc mong con.

Người bị PCOS thường xuất hiện nhiều đỉnh LH trong cùng một chu kỳ do sự mất cân bằng nội tiết và quá trình phát triển nang trứng không đồng đều. Vì vậy, để phân biệt Peak Giả, Peak thật các chị em cần theo dõi sát sao xu hướng LH trên biểu đồ, duy trì test liên tục đến khi xuất hiện đỉnh thật cùng các dấu hiệu khác của cơ thể.