Kinh nguyệt và chu kỳ kinh nguyệt là gì? Các lưu ý khi chu kỳ kinh nguyệt bất thường

Kinh nguyệt và chu kỳ kinh nguyệt là gì là câu hỏi các bé gái thường gặp phải khi bắt đầu vào giai đoạn dậy thì. Kinh nguyệt là dấu mốc quan trọng của các bé gái khi bước vào giai đoạn phát triển và hoàn thiện khả năng sinh sản. Việc chú ý quan sát đặc điểm, dấu hiệu, thời gian mà mỗi lần kinh nguyệt “ghé thăm” hàng tháng sẽ giúp các bé gái hiểu rõ hơn sức khỏe sinh sản của chính mình. Bài viết sau đây, Eveline xin giới thiệu kỹ hơn về Kinh nguyệt (máu kinh nguyệt), chu kỳ kinh nguyệt… để các bạn hiểu rõ hơn!

1. Chu kỳ kinh nguyệt là gì?

Chu kỳ kinh nguyệt được hiểu đơn giản là tập hợp những thay đổi sinh lý có tính chất chu kỳ ở cơ thể người phụ nữ dưới sự điều khiển của hormone sinh dục và hormone này rất cần thiết cho sự sinh sản. 

Chu kỳ kinh nguyệt
Chu kỳ kinh nguyệt là gì?
Chu kỳ kinh nguyệt bắt đầu khi chị em bước vào giai đoạn dậy thì (khoảng 12-17 tuổi) và kéo dài cho đến khi hết độ tuổi mãn kinh (khoảng 45-50 tuổi). Thông thường, trong 2 – 3 năm đầu dậy thì, chức năng buồng trứng của các bé gái đã phát triển nhưng chưa thực sự hoàn thiện vì vậy mà chu kỳ kinh nguyệt chưa ổn định. Sau đó, buồng trứng hoàn thiện dần và kinh nguyệt sẽ theo một chu kỳ nhất định. 
Chu kỳ kinh nguyệt ở phụ nữ trải qua 4 giai đoạn cụ thể như sau:

  • Giai đoạn đầu – Giai đoạn nang trứng: được tính từ ngày đầu tiên của chu kỳ kinh nguyệt và kết thúc bằng sự rụng trứng. Ở giai đoạn này buồng trứng sản sinh từ 5-20 nang trứng dưới tác động của hormone estrogen. Thông thường sẽ chỉ có 1 nang trứng phát triển thành trứng trưởng thành và được giải phóng trong giai đoạn tiếp theo.
  • Giai đoạn 2 – Giai đoạn rụng trứng: được tính là ngày thứ 14 của chu kỳ (đối với chị em có chu kỳ kinh nguyệt đều đặn là 28 ngày, còn những chị em có chu kỳ kinh khác thì thời điểm rụng trứng cũng sẽ khác). Quá trình rụng trứng thường diễn ra khoảng 28 – 36 giờ. Đây cũng là thời điểm vàng để thụ thai.
  • Giai đoạn 3 – Giai đoạn hoàng thể: được tính từ ngày sau rụng trứng và trước ngày hành kinh. Nang trứng sau khi giải phóng trứng sẽ biến đổi sang màu vàng và thành một cấu trúc mới được gọi là hoàng thể. Hoàng thể giải phóng hormone progesterone và một lượng nhỏ estrogen. Các hormone này có tác dụng làm cho lớp niêm mạc tử cung dày lên để đón trứng được thụ tinh về “làm tổ”. Nếu quá trình thụ tinh diễn ra, trứng sẽ “làm tổ” ở lớp niêm mạc tử cung và tạo ra các hormone cần thiết để duy trì hoàng thể. Nếu quá trình thụ tinh không diễn ra, hoàng thể sẽ teo dần và chết đi cùng với đó là sự sụt giảm nồng độ progesterone. Điều này khiến niêm mạc tử cung bị bong ra, thoát ra cùng cùng dịch nhầy và máu.
  • Giai đoạn 4 – Giai đoạn kinh nguyệt (kéo dài từ 3-7 ngày): được tính từ khi lớp niêm mạc tử cung bị bong ra, cùng với đó là một lượng máu và chất nhầy được đẩy ra ngoài qua âm đao.

Như vậy, thời điểm có kinh nguyệt không phải là thời điểm rụng trứng như nhiều chị em vẫn lầm tưởng đâu nhé!

2. Kinh nguyệt (Máu kinh nguyệt)

2.1 Máu kinh là gì?

máu kinh nguyệt
Máu kinh nguyệt trong thời kỳ hành kinh
Đến thời kỳ rụng trứng, quá trình thụ tinh không diễn ra thì trứng sẽ tự thoái hóa rồi phân hủy. Những tia máu nhỏ đang cung cấp máu cho niêm mạc tử cung sẽ ngừng lại và nội mạc tử cung teo dần làm lớp niêm mạc tử cung dày lên. Sau đó vài ngày, dưới sự co bóp của tử cung, lớp niêm mạc này sẽ bong ra cùng với một lượng máu nhỏ và chất nhầy được đẩy ra ngoài qua âm đạo đó chính là máu kinh nguyệt (Máu kinh nguyệt là máu không đông, màu đỏ thẫm).
Hiện tượng chảy máu này sẽ diễn ra trung bình từ 3-7 ngày và lượng máu kinh sẽ dao động khoảng từ 30-75ml (tùy thuộc vào thể trạng của mỗi người)

2.2 Máu kinh chảy ra từ đâu?

Thông thường, chị em thấy máu kinh nguyệt chảy ra từ âm đạo (và sẽ dùng băng vệ sinh, tampon hay cốc nguyệt san để thấm hay hứng máu kinh) nhưng không phải như thế nhé! Máu kinh nguyệt thực chất chảy ra từ Buồng tử cung (do sự bong tróc của các lớp niêm mạc tử cung khi trước đó không xảy ra sự thụ tinh giữa trứng và tinh trùng) đi qua cổ tử cung và âm đạo rồi ra ngoài. 

3. Thế nào là chu kỳ kinh nguyệt bình thường?

độ dài ngày hành kinh
Ngày hành kinh bình thường khoảng từ 3-7 ngày
  • Một chu kỳ kinh nguyệt bình thường, là một chu kỳ kinh đều đặn hàng tháng và có độ dài từ 22-35 ngày, với thời gian hành kinh là 3-7 ngày.
  • Lượng máu kinh là bình thường dao động khoảng 30-75ml (trong đó 36% là máu, 64% là các thành phần như niêm mạc tử cung, chất nhầy tử cung, chất nhầy âm đạo,…).
  • Màu kinh nguyệt là bình thường khi có màu đỏ thẫm, hơi tanh và không có cục máu đông. 
  • Triệu chứng bình thường khi đến chu kỳ kinh sẽ là: Thèm ăn, tâm trạng thay đổi, trạng thái bứt rứt khó chịu, đau đầu nhẹ, đầy hơi, đau bụng, nổi mụn trứng cá, căng tức ngực, mệt mỏi,…

4. Thế nào là chu kỳ kinh nguyệt bất thường?

Nếu như hàng tháng “đèn đỏ” ghé thăm bạn đều đặn, đúng ngày và chỉ kéo dài 3-5 ngày thì thật là tuyệt vời. Nhưng có rất nhiều bạn gái gặp phải tình trạng lượng máu kinh ra quá nhiều, hoặc quá ít hay bị đau bụng dữ dội trong chu kỳ, thậm chí tháng có, tháng không, một tháng ra kinh nguyệt 2 lần thì tất cả những dấu hiệu đó đang cảnh báo một chu kỳ kinh nguyệt bất thường. Bạn nên dành thời gian đi kiểm tra sức khỏe sinh sản của mình ngay nhé!

đau bụng kinh
Chu kỳ kinh nguyệt bất thường khiến chị em mệt mỏi

4.1 Những dấu hiệu cụ thể của chu kỳ kinh nguyệt bất thường

  • Rong huyết là tình trạng ra máu bất thường kéo dài trên 7 ngày nhưng không mang tính chu kỳ. Tình trạng ra máu này có thể xảy ra vào bất cứ thời điểm nào trong chu kỳ mà không phải là ngày “đèn đỏ”. Lượng máu có thể nhiều hay ít tùy thể trạng của từng chị em.
  • Rong kinh là hiện tượng ra máu kinh nguyệt (hành kinh) kéo dài trên 7 ngày và có tính chất chu kỳ. Nếu rong kinh kéo dài hơn 15 ngày sẽ trở thành rong huyết. Hiện tượng này trong y khoa còn gọi là rong kinh – rong huyết. Rong huyết kéo dài sẽ làm cho cơ thể bị thiếu máu, thậm chí còn ảnh hưởng tới khả năng sinh sản. Vì vậy khi có triệu chứng như vậy, chị em cần đến bệnh viện thăm khám để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.
  • Cường kinh là tình trạng lượng máu kinh ra rất nhiều (>80ml) và kéo dài trên 7 ngày gây mất máu kéo dài, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của chị em.
  • Thiểu kinh (ngược với cường kinh) là tình trạng lượng máu kinh ra ít, thậm chí là rất ít và thường ra 1-2 ngày là hết. 
  • Chu kỳ kinh nguyệt ngắn hơn 28 ngày hoặc dài hơn 32 ngày
  • Máu kinh có những dấu hiệu bất thường như: màu đen, nâu hoặc đỏ tươi
  • Đau bụng, đau lưng dữ dội vào trước hoặc trong những ngày hành kinh
  • Dịch tiết âm đạo ra nhiều, có mùi hôi khó chịu, tính chất khác lạ…
chu kỳ kinh nguyệt bất thường
Kinh nguyệt có màu đen – dấu hiệu của kinh nguyệt bất thường

4.2 Những nguyên nhân chính gây ra sự bất thường của chu kỳ kinh nguyệt

  • Căng thẳng, bệnh tật
  • Tuổi tác ảnh hưởng đến phụ nữ đang trong độ tuổi sinh sản
  • Các loại thuốc tránh thai
  • Rối loạn ăn uống, giảm cân đột ngột hoặc tập thể dục quá sức gây rối loạn kinh
  • Đang mang thai hoặc cho con bú
  • Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)
  • Suy buồng trứng
  • Bệnh viêm vùng chậu (PID)
  • U xơ tử cung
  • Có các u nhỏ hoặc bị dày lên của lớp niêm mạc tử cung
  • Tuyến giáp hoạt động quá mức hoặc cường giáp
  • Sẹo nặng (dính) của lớp niêm mạc của tử cung, một tình trạng gọi là hội chứng Asherman.

Nếu như chị em gặp phải tình trạng chu kỳ kinh nguyệt bất thường như trên thì Eveline khuyên chị em tốt nhất nên tới bệnh viện hay phòng khám để các bác sĩ có chuyên môn sẽ kiểm tra, thăm khám và xác định chính xác nhất nguyên nhân gây bệnh cũng như có cách giải quyết kịp thời, điều trị dứt điểm căn bệnh chị em gặp phải.

gặp bác sĩ nếu kinh nguyệt bất thường
Chị em nên tới gặp bác sĩ nếu kinh nguyệt bất thường

5. Chu kỳ kinh nguyệt bất thường có ảnh hưởng gì tới sức khỏe sinh sản không?

Có một điều rất dễ hiểu đó là, khi chu kỳ kinh nguyệt bình thường, đều đặn hàng tháng, không có điểm gì bất thường thì đương nhiên sức khỏe sinh sản cũng ổn định. Còn ngược lại khi chu kỳ kinh nguyệt bất thường hay không đều sẽ gây ra những ảnh hưởng nhất định tới sức khỏe sinh sản. Cụ thể như sau:

5.1 Gây khó thụ thai ở nữ giới

Kinh nguyệt bất thường là biểu hiệu cảnh báo một số bệnh viêm nhiễm phụ khoa như: viêm âm đạo, viêm cổ tử cung, buồng trứng đa nang, lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung…. Những bệnh lý trên làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc thụ thai. Và theo nghiên cứu cho thấy hơn 80% nguyên nhân gây vô sinh hiếm muộn ở phụ nữ đều thuộc nhóm đối tượng có chu kỳ kinh nguyệt bất thường, rối loạn chu kỳ, kinh nguyệt không đều.

5.2 Gây thiếu máu, suy nhược cơ thể.

Khi lượng máu kinh hàng tháng ra quá nhiều và kéo dài sẽ dẫn đến tình trạng thiếu máu gây hoa mắt, chóng mặt, suy nhược cơ thể và ảnh hưởng nghiêm trọng tới cuộc sống và công việc hàng ngày của người phụ nữ. 

suy nhược cơ thể
Phụ nữ có thể bị suy nhược cơ thể khi chu kỳ kinh nguyệt không đều

5.3 Gây ảnh hưởng đến tâm lý của chị em

Kinh nguyệt bất thường, không đều khiến phụ nữ mất đi sự tự tin trong cuộc sống và giao tiếp hàng ngày. Đặc biệt, khi bị ra máu lâu ngày, viêm nhiễm phụ khoa sẽ ảnh hưởng tới việc gần gũi bạn tình từ đó gây ra sự không hài lòng về đối phương, ảnh hưởng tới tình cảm. Thậm chí nếu tình trạng này diễn ra một thời gian dài nó sẽ là nguyên nhân gây tan vỡ hạnh phúc gia đình.

5.4 Gây ra một số biến chứng nguy hiểm

Khi tình trạng kinh nguyệt bất thường diễn ra liên tục mà nguyên nhân chủ yếu là do các bệnh phụ khoa gây ra nếu không được điều trị kịp thời sẽ khiến bệnh nặng thêm, khó điều trị về sau. 
Ví dụ như với một số bệnh như u nang buồng trứng, u xơ cổ tử cung, viêm cổ tử cung… nếu chủ quan và không được phát hiện sớm đến khi phát hiện thì kích thước khối u quá to thì khó điều trị thậm chí phải chỉ phẫu thuật mà kết quả điều trị không cao dễ dẫn đến căn bệnh ung thư nguy hiểm.

u xơ tử cung
Kinh nguyệt không đều có thể dẫn đến bệnh u xơ tử cung
Chính vì vậy, khi chị em gặp phải tình trạng kinh nguyệt bất thường với những dấu hiệu kể trên thì tốt nhất chị em hãy dành thời gian tới cơ sở y tế để các bác sĩ chuyên khoa thăm khám và có hướng điều trị kịp thời để tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra nhé!
Qua bài viết trên, Eveline đã trình chi tiết về các vấn đề liên quan đến kinh nguyệt là gì, chu kỳ kinh nguyệt, như thế nào thì được gọi là một chu kỳ kinh nguyệt bình thường và những dấu hiệu điển hình của một chu kỳ kinh nguyệt bất thường để chị em hiểu rõ hơn về sức khỏe sinh sản của mình. Hàng năm, Eveline khuyên chị em nên dành thời gian đi khám sức khỏe sinh sản định kỳ để kịp thời phát hiện sớm nhất các dấu hiệu bất thường ở cơ quan sinh sản từ đó phòng và bảo vệ sức khỏe của bản thân một cách tốt nhất!

Thông tin hữu ích
Eveline Care là que thử rụng trứng hàng đầu thế giới giúp tăng cơ hội thụ thai như ý nhờ việc xác định thời điểm rụng trứng đến 99%