Nang noãn là gì? Các trường hợp nang noãn bất thường gây khó thụ thai

Nang noãn là gì? là câu hỏi của rất nhiều phụ nữ đang trong độ tuổi mang thai. Bởi nang noãn có vai trò vô cùng quan trọng, quyết định sự thành công trong quá trình thụ thai ở nữ giới.  Eveline xin mời bạn cùng tìm câu trả lời qua bài viết sau đây nhé!

1. Nang noãn là gì?

Theo cấu tạo, tuyến sinh dục ở nữ giới gồm có 2 buồng trứng đó là buồng trứng trái và buồng trứng phải. Mỗi buồng trứng có kích thước trung bình là 2,5 x 3,4 cm và trong đó có chứa hàng triệu nang noãn. Đến độ tuổi sinh sản, hàng tháng sẽ có 1-2 nang noãn trưởng thành rồi vỡ ra, giải phóng noãn bào – hay còn được gọi là hiện tượng rụng trứng để chuẩn bị cho quá trình thụ thai.

nang noãn trưởng thành
Hình ảnh nang noãn trưởng thành chuẩn bị vỡ và phóng noãn

1.1 Khái niệm nang noãn

Nang noãn là một tế bào vật chất di truyền, có kích thước lớn nhất trong cơ thể (có thể quan sát được bằng mắt thường). Nang noãn có cấu tạo gồm 3 phần đó là: nguyên sinh chất, nhân và màng ngoài. Khi noãn chín kích thước lớn gần bằng hạt kê, có hình cầu và màu vàng nhạt. Chú ý theo dõi và quan sát sự phát triển của nang noãn có ý nghĩa rất lớn đối với các cặp đôi hiếm muộn, bởi điều đó sẽ góp phần tăng thêm cơ hội thụ thai cho các cặp đôi và hiện thực hóa giấc mơ làm cha mẹ cho họ.

1.2 Buồng trứng bình thường có bao nhiêu nang 

Theo lý thuyết, ngay từ khi mới ra, trong buồng trứng bình thường của các bé gái đã có khoảng 1-2 triệu nang noãn nguyên thủy. Đến giai đoạn dậy thì (8-13 tuổi), số lượng nang nguyên thủy giảm còn 300.000 – 400.000 nang. Và trong độ tuổi sinh sản từ 14 – 45 tuổi, chỉ có 400- 500 nang nguyên thủy phát triển đủ mức để phóng noãn – mỗi tháng một lần, những nang còn lại bị thoái hóa dần và tiêu biến. 

Khi bước vào cuối thời kỳ sinh sản (thời kỳ mãn kinh), trong buồng trứng của nữ giới chỉ còn lại một vài nang nguyên thủy, thậm chí những nang này cũng sẽ bị thoái hóa không lâu sau đó.

Số lượng nang noãn trong buồng trứng
Số lượng nang noãn trong buồng trứng thay đổi theo độ tuổi

 

1.3 Kích thước nang noãn qua các giai đoạn

Nang noãn phát triển qua các giai đoạn với kích thước biến đổi như sau:

  • Nang nguyên thủy có kích thước từ: 0 – 1 mm
  • Nang sơ cấp: kích thước từ 1- 2mm
  • Nang thứ cấp có kích thước từ 2 – 5mm
  • Nang thứ cấp có kích thước từ 5 – 8mm
  • Nang vượt trội có kích thước từ 10 – 18mm
  • Nang trưởng thành trước phóng noãn có kích thước 18 – 20mm
  • Nang phóng noãn có kích thước từ 20 – 30mm. 
Kích thước của nang noãn quan từng giai đoạn phát triển
Kích thước của nang noãn quan từng giai đoạn phát triển

 

1.4 Nang noãn và sự rụng trứng có mối quan hệ như thế nào?

Nang noãn khi đạt đến giai đoạn trưởng thành sẽ vỡ ra và giải phóng noãn bào. Hay cũng chính là khi noãn chín sẽ diễn ra hiện tượng rụng trứng.

Nang noãn có mối quan hệ vô cùng khăng khít đối với sự rụng trứng. Bởi chỉ khi nào nang noãn phát triển và trưởng thành thì sự rụng trứng mới diễn ra. Còn ngược lại, vì một số lý do nào đó mà những nang noãn không phát triển vượt trội và không có sự giải phóng noãn thì sẽ không diễn ra sự rụng trứng.

1.5 Nang noãn trội buồng trứng trái là gì?

Nang noãn trội buồng trứng trái nghĩa là ở buồng trứng trái đang có 1-2 nang noãn phát triển vượt trội và sẽ trở thành nang trứng trưởng thành để thực hiện quá trình phóng noãn. 

1.6 Nang noãn trội buồng trứng phải là gì?

Cũng giống như nang noãn trội buồng trứng trái thì Nang noãn trội buồng trứng phải nghĩa là ở buồng trứng phải đang có 1-2 nang noãn phát triển vượt trội và sẽ trở thành nang trứng trưởng thành để thực hiện quá trình phóng noãn.

Nếu chị em có ý định thụ thai thì trong một vài ngày tới hãy tăng cường sinh hoạt vợ chồng nhiều hơn để tăng khả năng thụ thai của mình nhé!

2. Sự phát triển của nang noãn

Sự phát triển của nang noãn là quá trình phát triển từ những nang noãn nguyên thủy rồi lần lượt trải qua các giai đoạn: Nang noãn sơ cấp, nang noãn thứ cấp, nang noãn tiền hốc và cuối cùng trở thành một nang noãn trưởng thành để chuẩn bị phóng noãn.

Nang noãn phát triển liên tục, hết giai đoạn này đến giai đoạn khác trong buồng trứng của phụ nữ. Và theo nghiên cứu của các nhà khoa học, thời gian phát triển của nang noãn từ giai đoạn nguyên thủy đến giai đoạn nang noãn trưởng thành diễn ra trong khoảng 120 ngày.

Nang noãn được hình thành từ tế bào mầm và ở trong mỗi giai đoạn phát triển tuy có hình dạng khác nhau nhưng vẫn có cấu tạo đủ 3 lớp:

  • Lớp nguyên sinh chất bao gồm: khoang chứa dịch nang và các tế bào hạt quanh noãn
  • Nhân noãn (Trứng) chứa vật chất di truyền
  • Lớp màng ngoài bao gồm: Tế bào vỏ ngoài; tế bào vỏ trong; hệ thống lưới mao mạch, Màng đáy, các lớp tế bào hạt)
Sự phát triển của nang noãn qua từng thời kỳ
Sự phát triển của nang noãn qua từng thời kỳ

Nang noãn phát triển qua các giai đoạn sau:

  • Giai đoạn chiêu mộ các noãn nang: Trung bình hàng tháng, trong buồng trứng có khoảng 20 noãn nang nguyên thủy được chiêu mộ và phát triển. Sự chiêu mộ các nang noãn này phụ thuộc vào hormone chu kỳ kinh nguyệt. Giai đoạn này diễn ra trong khoảng thời gian 12 ngày.
  • Giai đoạn chọn lọc noãn nang: Sự chọn lọc này diễn ra vào khoảng ngày thứ 7 của chu kỳ. Với mục đích sẽ chọn ra được một noãn nang vượt trội và đào thải những noãn nang yếu không đủ khả năng sinh trưởng và phát triển. 
  • Giai đoạn vượt trội của noãn nang: Giai đoạn này diễn ra từ ngày 8-10 của chu kỳ kinh nguyệt. Nang noãn vượt trội sẽ sinh trưởng và phát triển mạnh mẽ, kích thước từ 5,5 – 8 mm sẽ phát triển lên tới 13mm.
  • Giai đoạn thoái hóa của một noãn nang: Trong khoảng 20 nang noãn nguyên thủy chỉ có một nang noãn phát triển vượt trội, được chọn lọc để nuôi dưỡng thành nang noãn trưởng thành, còn các noãn nang nguyên thủy khác sẽ bị tiêu biến, đào thải và mất đi. Giai đoạn này diễn ra từ ngày 11-13 của chu kỳ.
  • Giai đoạn phóng noãn: Giai đoạn này diễn ra vào ngày 14 của chu kỳ. Nang noãn vượt trội được nuôi dưỡng thành nang noãn trưởng thành, có kích thước tối đa từ 19 – 30mm. Khi nang noãn đạt được kích thước tối đa sẽ vỡ ra và giải phóng noãn bào và các dịch nang. Noãn bào được phóng ra nếu gặp tinh trùng sẽ diễn ra quá trình thụ tinh và tạo thành hợp tử. Còn không thì noãn bào sẽ thoái hóa và đào thải ra ngoài khi đến thời kỳ hành kinh.

3. Các trường hợp nang noãn bất thường

3.1. Rối loạn phóng noãn

Rối loạn phóng noãn là một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng vô sinh hiếm muộn ở nữ giới. Theo nghiên cứu cho thấy, có đến 40% những trường hợp vô sinh hiếm muộn là do rối loạn phóng noãn gây ra. Chính vì vậy, chị em cần phải theo dõi, phát hiện sớm và điều trị kịp thời dứt điểm bệnh lý này.

Rối loạn phóng noãn là gì?

Rối loạn phóng noãn là hiện tượng noãn không thể phóng ra theo một chu kỳ nhất định. Từ đó dẫn đến tình trạng kinh nguyệt không đều hoặc hành kinh kéo dài. Đây được xem là một trong những bệnh lý nguy hiểm ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thụ thai tự nhiên ở phụ nữ. 

Thông thường, đều đặn hàng tháng trong buồng trứng của nữ giới sẽ có 1- 2 nang noãn phát triển và trưởng thành. Khi đạt được một kích thước nhất định, nang noãn này vỡ ra và giải phóng noãn bào – hay còn gọi là hiện tượng rụng trứng (thường diễn ra vào ngày 14 của chu kỳ – nếu chu kỳ của chị em là 28 ngày).

Nhưng vì một lý do nào đó mà đến ngày 14-15, noãn bào không được phóng ra, thì được gọi là hiện tượng rối loạn phóng noãn.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bệnh lý rối loạn phóng noãn là:

+ Do rối loạn nội tiết tố: Các hormone nội tiết được sản sinh ra nhưng không đủ để kích thích buồng trứng hoạt động bình thường và làm cho buồng trứng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Vì vậy mà các nang noãn không phát triển và trưởng thành được để thực hiện quá trình phóng noãn. Từ đó dẫn đến hiện tượng rối loạn phóng noãn.

+ Do rối loạn chức năng buồng trứng: Chị em phụ nữ khi mắc phải một số bệnh lý như hội chứng buồng trứng đa nang, u buồng trứng, suy buồng trứng, hay có tiền sử phẫu thuật bóc tách buồng trứng, cắt bỏ một phần buồng trứng,…thì cũng hay gặp phải tình trạng rối loạn phóng noãn.

buồng trứng đa nang
Rối loạn phóng noãn có thể do bệnh lý buồng trứng đa nang

Mức độ ảnh hưởng của bệnh lý rối loạn phóng noãn đối với khả năng sinh sản của chị em:

Bệnh lý rối loạn phóng noãn là một bệnh lý rất nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản của chị em. Nếu như không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời thì rất dễ dẫn đến vô sinh hiếm muộn. Bởi khi bị rối loạn phóng noãn thì chu kỳ kinh nguyệt sẽ bị rối loạn, không đều và thời gian hành kinh cũng kéo dài hơn bình thường dẫn đến hiện tượng rong kinh. Điều đó gây khó khăn cho quá trình thụ thai nên gây ra hiếm muộn hoặc vô sinh do rối loạn phóng noãn.

Phương pháp điều trị rối loạn phóng noãn: Các bác sĩ chuyên khoa sẽ sử dụng phương pháp kích thích buồng trứng, kích thích sự phát triển của nang noãn với mục đích làm cho nang noãn phát triển, trưởng thành và giải phóng noãn. Tuy nhiên, khi can thiệp cũng xảy ra một số hạn chế như gây đau, chảy máu âm đạo, khi quá kích buồng trứng sẽ gây tình trạng đa thai, suy buồng trứng thậm chí gây ung thư buồng trứng. Vì vậy, để hạn chế các biến chứng xảy ra thì trong quá trình kích trứng chị em cần được các bác sĩ theo dõi chặt chẽ. 

3.2. Nang noãn nhỏ

Nang noãn nhỏ cũng là một trong số những trường hợp nang noãn bất thường và gây ra sự khó thụ thai ở nữ giới.

Nang noãn nhỏ là gì?

Nang noãn nhỏ là hiện tượng các nang noãn không phát triển thành nang trưởng thành và kích thước tối đa đạt được chỉ là dưới 16mm. Vì vậy mà những nang này không thể phá vỡ lớp vỏ bọc để giải phóng noãn bào. Để xác định chính xác rằng chị em có mắc phải bệnh lý nang noãn nhỏ hay không thì cần phải kiểm tra nhiều lần ở nhiều ngày khác nhau của chu kỳ kinh nguyệt. Nếu kết quả của những lần xét nghiệm đó đều cho kết quả kích thước các nang trứng như nhau thì có thể kết luận là chị em đã mắc bệnh lý nang noãn nhỏ. Nếu kết quả cho thấy có nhiều nang noãn bằng nhau ở bề mặt buồng trứng thì đây là hiện tượng buồng trứng đa nang.

hình ảnh nang noãn nhỏ
Những nang noãn nhỏ được nhìn thấy qua phương pháp siêu âm

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng nang noãn nhỏ?

  • Do tình trạng kháng insulin: Lượng insulin trong máu tăng cao sẽ làm cản trở sự phát triển của nang noãn và làm cho các nang noãn không trưởng thành. Vì vậy, sẽ không xảy ra quá trình phóng noãn được. 
  • Do buồng trứng không thể sản xuất đủ các hormone cần thiết để nang noãn phát triển, gây ra tình trạng nang noãn trưởng thành thưa hoặc thậm chí là không có được nang trưởng thành. Vì vậy dẫn đến tình trạng kinh nguyệt thưa, 2-3 tháng mới có một lần gây khó khăn trong việc thụ thai và làm tăng nguy cơ vô sinh hiếm muộn.

Phương pháp điều trị tình trạng nang noãn nhỏ: Ngày nay, với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, khi các bác sĩ chuyên khoa đã xác định được nguyên nhân gây ra tình trạng nang noãn nhỏ thì sẽ có các biện pháp chữa trị như cho đơn thuốc, lời khuyên thay đổi thói quen sinh hoạt, cải thiện chế độ ăn uống, sau đó sẽ cho chỉ định dùng thuốc hoặc tiêm thuốc kích trứng với mục đích tạo điều kiện để các nang noãn phát triển và trưởng thành. Sau đó sẽ phóng noãn, tăng khả năng đậu thai.

3.3. Nang noãn quá lớn

Trái ngược lại với trường hợp nang noãn nhỏ thì khi nang noãn quá lớn cũng gây ra tình trạng khó thụ thai ở nữ giới

nang noãn quá lớn
Hình ảnh nang noãn quá lớn

Nang noãn quá lớn là gì?

Nang noãn quá lớn tức là hiện tượng các nang noãn phát triển quá mức với kích thước lớn hơn 30mm. Khi nang noãn quá lớn thường chất lượng của noãn sẽ kém đi và như vậy cơ hội thụ thai sẽ thấp. 

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng nang noãn quá lớn

  • Do rối loạn nội tiết tố: Khi các hormone nội tiết được sản sinh ra quá sẽ làm cho các nang noãn phát triển vượt trội với kích thước quá lớn.
  • Do rối loạn chức năng buồng trứng: Rối loạn chức năng buồng trứng cũng là một nguyên nhân dẫn đến tình trạng nang noãn phát triển quá lớn.

Khi nang noãn quá lớn gây ảnh hưởng đến quá trình thụ thai và làm cho quá trình thụ thai gặp khó khăn hơn. Cụ thể:

  • Khi nang noãn phát triển quá lớn nhưng không thể vỡ để giải phóng noãn bào thì quá trình thụ thai sẽ không thể diễn ra được.
  • Những nang noãn quá lớn nhưng không vỡ hẳn ra mà lại “xịt” dần thì cũng không thể giải phóng noãn bào. Như vậy quá trình thụ thai cũng không diễn ra được.
  • Nhiều trường hợp nang noãn quá lớn, khi vỡ ra xé rách các mạch máu lớn gây khó cầm máu khi đó chị em sẽ cảm thấy đau bụng dữ dội và ra máu âm đạo. Điều đó gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe chị em.

Như vậy, khi gặp phải các trường hợp nang noãn bất thường như đã kể trên chị em nên đi tới các bệnh viện, phòng khám chuyên khoa uy tín để siêu âm, phát hiện và điều trị kịp thời bệnh lý này nhé!

4. Theo dõi sự phát triển của nang noãn như thế nào?

Đối với chị em phụ nữ đang mong muốn sinh con, việc theo dõi sự phát triển của nang noãn để xác định ngày rụng trứng là điều vô cùng cần thiết để tăng khả năng thụ thai thành công. 

Hiện nay chị em có thể theo dõi bằng phương pháp siêu âm. Với chị em có chu kỳ kinh nguyệt 30 ngày, chị em nên đi siêu âm vào ngày thứ 10, 11 của chu kỳ kinh. Đến gần ngày rụng trứng, mỗi ngày nang noãn có thể phát triển tối đa 2mm. Nang phóng noãn (rụng trứng) thường có kích thước khoảng 18mm, vì vậy chị em có thể theo dõi kích thước của ngày đầu siêu âm để lựa chọn tần suất siêu âm phù hợp. 

Theo dõi sự phát triển của nang noãn bằng phương pháp siêu âm
Theo dõi sự phát triển của nang noãn bằng phương pháp siêu âm

Tuy nhiên, có rất nhiều trường hợp chị em đạt kích thước noãn 18mm nhưng chưa rụng trứng. Đây là một nhược điểm rất lớn của phương pháp siêu âm canh trứng, vì siêu âm dự đoán ngày rụng trứng chỉ dựa vào kích thước nang noãn. 

Để xác định chính xác ngày rụng trứng, giúp thụ thai thành công, chị em nên kết hợp siêu âm với việc sử dụng que thử rụng trứng điện tử – xác định ngày rụng trứng dựa trên sự tăng sinh nồng độ hormone LH trong nước tiểu. Que thử rụng trứng điện tử Eveline Care áp dụng công nghệ PixoTest để đọc dải màu sinh hóa trên que thử phân tích kết quả nồng độ LH theo 3 mức độ THẤP – CAO – ĐẠT ĐỈNH giúp xác định thời điểm rụng trứng chính xác đến 99% nhờ đó tối ưu hóa cơ hội thụ thai.

Eveline Care giúp xác định thời điểm rụng trứng chính xác 99%
Eveline Care giúp xác định thời điểm rụng trứng chính xác 99%

Như vậy, qua bài viết trên Eveline Care hi vọng chị em phụ nữ đã hiểu thêm phần nào về những vấn đề xoay quanh Nang noãn như sự phát triển của nang noãn cũng như những biến đổi bất thường của nang noãn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thụ thai và dẫn đến tình trạng vô sinh, hiếm muộn ở nữ giới. Để từ đó có biện pháp chữa trị kịp thời nhằm mang lại thiên chức LÀM MẸ thiêng liêng cho người phụ nữ!

Thông tin hữu ích
Eveline Care là que thử rụng trứng hàng đầu thế giới giúp tăng cơ hội thụ thai như ý nhờ việc xác định thời điểm rụng trứng đến 99%